VD làm đề theo ma trận Ngữ văn12- Bài viết số 3-Cảm nhận đoạn thơ

Ví dụ:

               _____________

MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KỲ- NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn: Ngữ văn 12 (Bài viết số 3) Thời gian làm bài: 90 phút
Nội dung kiến thức (Bài, phần, kiểu bài)		Mức độ nhận thức				Điểm
		Nhận biết	Thông hiểu	Vận dụng	Vận dụng cao
I.Đọc hiểu văn bản khác với văn bản Thơ/Nghệ thuật:Cho 3 câu trong 4 vấn đề sau						3.0
1.Phương thức biểu đạt		Gọi tên	Biểu hiện			1.0
2.Biện pháp tu từ		Gọi tên, biểu hiện	Ý nghĩa, tác dụng			1.0
3.Nội dung văn bản		Luận đề; Từ ngữ biểu hiện của luận đề, luận điểm trong văn bản (nghĩa đen)	Luận điểm, giải thích luận đề, thái độ của tác giả, ý tác giả muốn nói...(Nghĩa bóng)			1.0
4.Phong cách ngôn ngữ		Gọi tên	Biểu hiện của đặc điểm gắn với ngữ liệu			1.0
II. Làm văn						7.0
1.Viết đoạn văn theo nội dung có trong phần đọc hiểu				Đúng yêu cầu, kỹ năng viết đoạn NLXH		2.0
2.Viết văn bản NLVH-cảm nhận đoạn thơ TRÍCH TRONG BÀI ĐÂT NƯỚC VÀ SÓNG theo luận đề tương tự đã học				MB: 0.5 GTC:0.5 PT-cảm nhận: 2.5 ĐG:0.5 Viết đúng chính tả, bố cục phù hợp:0.5	Sáng tạo, văn viết cảm xúc (0.5)	5.0
CỘNG		1.-1.50	1.5-2.0	6.5	0.5	10.0
	ĐỀ KIỂM TRA ĐỊNH KỲ- NĂM HỌC 2016 - 2017 Môn: Ngữ văn 12 (Bài viết số 3)  Thời gian làm bài: 90 phút ( Không tính thời gian phát đề)

I.   ĐỌC –HIỂU VĂN BẢN (3 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Nhiều người Việt kiếm tiền bằng mọi giá, đánh đổi cả liêm sỉ, danh dự để có tiền. Sự kiếm tiền nào độc ác hơn là kiếm tiền trên sức khỏe và mạng sống đồng bào mình? Trung bình hai giờ đồng hồ có ba mươi người chết vì bệnh ung thư- một con số tàn nhẫn đến rợn người. Bao giờ người Việt mới thôi độc ác với nhau? Đó là câu hỏi trăn trở của không biết bao nhiêu người có lương tâm và dường như đến thời điểm này họ vẫn đang bất lực. Làm thế nào để con người biết yêu thương nhau hơn? Đơn giản vậy thôi nhưng nó quyết định vận mệnh của cả dân tộc, cả thế giới này. Người nông dân chỉ cần thương người tiêu dùng một chút đã không nhẫn tâm tưới thuốc độc lên rau củ quả để đào huyệt chôn đồng bào mình và chôn sống chính mình. Các quan chức chỉ cần bớt lãng phí một chút thôi, sẽ có bao nhiêu bệnh viện được xây và bao nhiêu đứa trẻ được đến trường.

(Lê Bình, trích Tạp chí Kinh tế xuân Bính Thân

-Phẳng hay không phẳng, VTV1, 12/2/2016)

Câu 1. Xác định và nêu biểu hiện phong cách ngôn ngữ của văn bản trên.

Câu 2. Tác giả thể hiện thái độ gì đối với các vấn đề còn tồn tại của xã hội? Thái độ đó được bộc lộ qua những yếu tố ngôn ngữ nào?

Câu 3. Theo tác giả, vấn đề cơ bản nhất cần giải quyết là gì?

II. Làm văn (7 điểm)

Câu 4 (2 điểm):  Từ góc độ cá nhân, anh/chị  hãy trả lời câu hỏi: Làm thế nào để con người biết yêu thương nhau hơn?(trình bày bằng 1 đoạn văn khoảng 10-12 câu)

Câu 5 (5 điểm):Phân tích đoạn thơ sau để làm rõ khái niệm “Đất Nước” độc đáo qua ngòi bút tài hoa của Nguyễn Khoa Điềm:

…“Đất là nơi anh đến trường

Nước là nơi em tắm

Đất Nước là nơi ta hò hẹn

Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm

Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc

Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi

Thời gian đằng đẵng

Không gian mênh mông

Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ

Đất là nơi Chim về

Nước là nơi Rồng ở

Lạc Long Quân và Âu Cơ

Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng”…

 (Trích “Đất Nước” – Nguyễn Khoa Điềm)

-HẾT-

Cấp độ tư duy	Mô tả
Nhận biết	* Nhận biết có thể được hiểu là học sinh nêu hoặc nhận ra các khái niệm, nội dung,vấn đề đã học khi được yêu cầu. (Tóm lại HS nhận thức được những kiến thức đã nêu trong SGK, thường chỉ liên quan đến 1 đơn vị kiến thức, học trong 1 bài)
Thông hiểu	* Học sinh hiểu các khái niệm cơ bản, có khả năng diễn đạt được kiến thức đã  học theo ý hiểu của mình và có thể sử dụng khi câu hỏi được đặt ra tương tự hoặc gần với các ví dụ học sinh đã được học trên lớp.( Đề đổi số, nhưng vẫn áp dụng công thức kiến thức đã học ở 2 đơn vị kiến thức (2 bài) trở lên) nhưng thao tác, cách làm bài không đổi)
Vận dụng	* Học sinh vượt qua cấp độ hiểu đơn thuần và có thể sử dụng, xử lý các khái niệm của chủ đề trong các tình huống tương tự nhưng không hoàn toàn giống như tình huống đã gặp trên lớp.
Vận dụng ở mức độ cao hơn	Học sinh có khả năng sử dụng các khái niệm cơ bản để giải quyết một vấn đề mới hoặc không quen thuộc chưa từng được học hoặc trải nghiệm trước đây, nhưng có thể giải quyết bằng các kỹ năng và kiến thức đã được dạy ở mức độ tương đương.

5.1.3 Xác định cấp độ tư duy dựa trên các cơ sở sau:

       * Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình (thường ghi trong mục KẾT QUẢ CẦN ĐẠT ở mỗi bài học trong SGK-Sau TÊN BÀI HỌC và có ghi rõ trong cuốn CHuân kỹ năng-Kiến thức của từng môn do BGD ban hành theo từng cấp lớp năm 2010):

- Kiến thức nào trong chuẩn ghi là biết được thì xác định ở cấp độ “biết”;

- Kiến thức nào trong chuẩn ghi ở phần kĩ năng thì xác định là cấp độ “vận dụng”.

Tuy nhiên:

- Kiến thức nào trong chuẩn ghi là “hiểu được” nhưng chỉ ở mức độ nhận biết các kiến thức trong SGK thì vẫn xác định ở cấp độ “biết”;

- Những kiến thức, kĩ năng kết hợp giữa phần “biết được” và phần “kĩ năng” thì được xác định ở cấp độ “vận dụng”.

* Những kiến thức, kĩ năng kết hợp giữa phần “hiểu được” và phần “kĩ năng” thì được xác định ở cấp độ “vận dụng ở mức độ cao hơn”.

Nội dung kiến thức (Bài, phần, kiểm bài)	Mức độ nhận thức								Cộng
	Nhận biết		Thông hiểu		Vận dụng T		Vận dụng cao
	TN	TL	TN	TL	TN	TL	TN	TL
1.
2.
3.
4.

THƠ VNHĐ 1945 – 1975

NHẬN BIẾT

Câu 1: Em hãy trình bày hoàn cảnh ra đời bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng?

Câu 2: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

                                      Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

                                                                         (Việt Bắc- Tố Hữu)

a.     Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

b.     Tìm các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ trên?

Câu 3: Em hãy nêu xuất xứ của đoạn trích Đất Nước (trích Trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm?

Câu 4: Đoạn thơ sau sử dụng phép tu từ ngữ âm nào?

“   Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

                                  Heo hút cồn mây súng ngửi trời

          Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

                                 Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

                                        ( Tây Tiến – Quang Dũng)

Câu 5: Đọc khổ thơ sau và trả lời câu hỏi:

          Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ

Cỏ đón giêng hai chim én gặp mùa

Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa

         Chiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưa.

a.     Khổ thơ trên trích trong bài thơ nào? Của ai?

b.     Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đặc sắc trong đoạn thơ trên?

THÔNG HIỂU

Câu 1: Em hãy cho biết cảm hứng chủ đạo trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng.

Câu 2: 

“Trong anh và em hôm nay

   Đều có một phần Đất Nước”

        Hai câu thơ trên trong đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm  chuyển tải nội dung gì?

Câu 3:                          

                                     Khi ta ở chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn

                                                 (Tiếng hát con tàu - Chế Lan Viên)

         Hai câu thơ trên đã khái quát quy luật tình cảm nào của con người?

Câu 5:

 a. Khổ thơ sau sử dụng biện pháp tu từ nào?

                                        Dữ dội và dịu êm

                                       Ồn ào và lặng lẽ

Sông không hiểu nổi mình

                                      Sóng tìm ra tận bể

                                                      (Sóng- Xuân Quỳnh)

A.   Phép đối, ẩn dụ nhân hóa

B.   Phép lặp

C.   Hoán dụ

D.   So sánh

b. Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?

Câu 6: Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất trong các câu trả lời sau:

Bài Việt Bắc của Tố Hữu thể hiện:

A.   Thiên nhiên hung vĩ tươi đẹp của núi rừng Việt Bắc.

B.   Khúc tình ca về cách mạng và con người kháng chiến.

C.   Khúc hùng ca và tình ca cách mạng về cuộc kháng chiến và con người kháng chiến.

D.   Tình cảm gắn bó keo sơn của các chiến sĩ cách mạng với đồng bào Việt Bắc, quần chúng với lãnh tu.

 

VẬN DỤNG THẤP

Câu 1: Em hãy phát hiện sự sáng tạo của nhà thơ Tố Hữu khi sử dụng đại từ “mình”, “ta” trong đoạn trích Việt Bắc?

Câu 2: Em hãy nhận xét về cách sử dụng chất liệu dân gian của tác giả Nguyễn Khoa Điềm qua đoạn trích Đất nước?

Câu 3: Em hãy chỉ ra các biện pháp nghệ thuật đặc sắc và tác dụng của các biện pháp nghệ thuật ấy trong đoạn thơ sau:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

                               Heo hút cồn mây súng ngửi trời

      Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

                              Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”

                                                       (Tây Tiến – Quang Dũng)

Câu 4: Em hãy ghi lại những cảm xúc của mình khi đọc đoạn thơ sau:

“Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

                                       Ôi con sóng nhớ bờ

  Ngày đêm không ngủ được

                                       Lòng em nhớ đến anh

                                       Cả trong mơ còn thức”

                                                    (Sóng - Xuân Quỳnh)

Câu 5: Vẻ đẹp của mùa thu Hà Nội trong hoài niệm của nhà thơ ở đoạn thơ sau:

“ Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới

                                Tôi nhớ những ngày thu đã xa

  Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội

                                Những phố dài xao xác hơi may

Người ra đi đầu không ngoảnh lại

                               Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy”

                                                                  (Đất Nước – Nguyễn Đình Thi)

CÂU HỎI VẬN DỤNG THẤP

1. Dấu ấn về cuộc đời Quang Dũng thể hiện qua bài thơ?

2. Hãy làm sáng tỏ phong cách thơ Quang Dũng thể hiện trong bài thơ?

3.Cảm hứng chủ đạo của bài thơ chi phối như thế nào đến nội dung của tác phẩm?

4. Tại sao điểm kết trong mạch hồi tưởng của Quang Dũng lại là hình ảnh của đoàn quân Tây Tiến?

5. Phân tích sự liên kết mạch cảm xúc, diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình?

6. Phân tích ý nghĩa của hình tượng nghệ thuật đối với việc thể hiện tâm trạng, tình cảm của nhân vật trữ tình?

7. Nhận xét tác dụng của cách gieo vần “ơi” ở cuối mỗi dòng thơ?

8. Nhận xét bức tranh thiên nhiên Tây Bắc và con đường hành quân của người lính Tây Tiến?

9. Phân tích hiệu quả của những biện pháp nghệ thuật được sử dụng?

10. Phân tích hiệu quả của việc sử dụng bút pháp lãng mạn khi miêu tả nỗi nhớ về tình quân dân?

11. Khái quát vẻ đẹp tâm hồn của người lính Tây Tiến?

VẬN DỤNG CAO

Câu 1: Em hãy so sánh hình ảnh đất nước trong bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi và  đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm?

Câu 2:Cảm nhận vẻ đẹp của tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh qua lời tâm sự của nữ sĩ ở đoạn thơ dưới đây. Từ đó phát biểu quan niệm của em về tình yêu đẹp trong thời đại ngày nay.

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Dẫu xuôi về phương bắc

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương

                                                           (Sóng – Xuân Quỳnh)

Câu 3:  Những cảm xúc, suy tư của tác giả về đất nước đau thương mà anh hùng trong chiến tranh thể hiện ở phần cuối bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi.

Câu 4: Hình tượng người lính trong thơ ca cách mạng 1945-1975.

Câu 5: Xuân Diệu viết: “Tố Hữu đã đưa thơ chính trị lên đến trình độ là thơ rất đỗi trữ tình”.